Nên hỏi gì khi gặp mặt người giúp việc
Cập nhật
Buổi gặp mặt nên xoay quanh việc cụ thể chứ không phải phẩm chất chung chung. Thay vì hỏi “chị có cẩn thận không”, hãy hỏi “nhà trước chị lau sàn gỗ bằng gì” — câu trả lời cho biết nhiều hơn hẳn. Dưới đây là bộ câu hỏi theo bốn nhóm, kèm cách đọc câu trả lời.
Nhóm 1 — Kinh nghiệm thật
- Nhà gần nhất chị làm là nhà thế nào, mấy người, chị làm những việc gì? Người có kinh nghiệm thật kể ra được chi tiết đời thường; người khai khống thường trả lời chung chung.
- Chị làm ở đó bao lâu, vì sao nghỉ? Nghe lý do hơn là nghe thời gian. Lý do rõ ràng, không đổ lỗi cho chủ cũ là dấu hiệu tốt.
- Chị làm nghề này được mấy năm rồi, trước đó chị làm gì?
- Tôi gọi hỏi nhà cũ của chị được không? Phản ứng với câu hỏi này nói lên nhiều thứ.
Nhóm 2 — Cách làm việc cụ thể
Đây là nhóm câu hỏi phân biệt rõ nhất giữa người làm nghề và người mới:
- Sàn gỗ / sàn đá nhà tôi thì chị lau bằng gì?
- Chị dùng chung khăn lau bếp với khăn lau nhà vệ sinh không?
- Đồ ăn thừa buổi trưa chị xử lý thế nào?
- Áo len, áo sơ mi trắng chị giặt riêng hay giặt chung?
- Một buổi ba tiếng ở nhà cỡ này, chị định làm theo thứ tự nào?
Câu cuối đặc biệt đáng hỏi: người làm lâu năm sẽ mô tả được một trình tự hợp lý (làm khô trước, ướt sau; trên trước, dưới sau), người chưa quen thường trả lời “việc gì em cũng làm”.
Nhóm 3 — Tình huống thực tế
Đặt tình huống rồi nghe cách xử lý, đừng hỏi “chị có làm được không”:
- Cháu bé đang trông bị sốt lúc tôi đang họp, chị làm gì trước?
- Chị làm vỡ cái bình nhà tôi và không ai nhìn thấy, chị xử lý sao?
- Hôm nào đó chị ốm không đi làm được thì báo tôi thế nào và trước bao lâu?
- Nhà tôi có khách đột xuất, cần chị ở thêm một tiếng, chị thu xếp được không?
Nhóm 4 — Điều kiện làm việc, nói thẳng ngay từ đầu
- Chị mong muốn mức lương và kỳ trả lương thế nào?
- Chị cần nghỉ ngày nào trong tuần, dịp lễ Tết chị về quê bao lâu?
- Chị có kiêng làm việc gì không (cọ nhà vệ sinh, tắm cho thú nuôi, leo cao lau kính)?
- Nếu ở lại nhà: chị cần phòng riêng thế nào, ăn cùng gia đình hay ăn riêng?
Đừng né chuyện lương ở buổi gặp đầu. Hai bên nói thẳng một lần còn hơn để dành rồi bỏ dở sau hai tuần.
Dấu hiệu nên dừng lại
- Đòi ứng trước một khoản lớn ngay khi chưa làm buổi nào.
- Không chịu cho xem căn cước, hoặc liên tục hoãn buổi gặp mặt.
- Nói xấu nặng nề tất cả các nhà đã làm trước đó.
- Trả lời vòng vo về lý do nghỉ việc ở nhà gần nhất.
- Nhận lời tất cả mọi yêu cầu mà không hỏi lại câu nào.
Xem thêm các dấu hiệu lừa đảo thường gặp.
Câu hỏi thường gặp
- Nên gặp mặt ở đâu?
- Với người sẽ làm theo giờ, gặp ngay tại nhà bạn là hợp lý nhất vì họ nhìn được khối lượng việc thật và bạn quan sát được phản ứng của họ với không gian nhà. Nếu chưa yên tâm, hẹn ở quán cà phê gần nhà cho buổi đầu, rồi mới mời đến nhà ở buổi làm thử.
- Buổi gặp mặt nên kéo dài bao lâu?
- Khoảng 20–30 phút là đủ cho lần đầu. Mục tiêu không phải là quyết định ngay mà là loại bớt và chốt lịch một buổi làm thử.