Thuê giúp việc theo giờ: quy trình từ đầu đến cuối

Thuê giúp việc theo giờ gồm bốn bước: liệt kê cụ thể những việc cần làm, gọi và hỏi rõ phạm vi công việc người đó nhận, làm thử một buổi có mặt chủ nhà, rồi mới thống nhất lịch cố định. Bước hay bị bỏ qua nhất là buổi làm thử — và đó cũng là bước quyết định nhất.

Bước 1 — Liệt kê việc cần làm, đừng nói chung chung

Chín trên mười mâu thuẫn giữa chủ nhà và người giúp việc theo giờ bắt nguồn từ chỗ hai bên hiểu khác nhau về hai chữ “dọn nhà”. Trước khi gọi cho ai, hãy viết ra danh sách cụ thể:

• Diện tích nhà, số tầng, số phòng ngủ và phòng vệ sinh — đây là thứ quyết định một buổi làm mất bao lâu.
• Việc nào làm mỗi buổi (quét, lau sàn, dọn bếp, nhà vệ sinh) và việc nào thỉnh thoảng mới làm (lau kính, dọn tủ, giặt rèm).
• Có nấu ăn không, cho mấy người, có đi chợ hộ không.
• Có giặt là không, giặt máy hay giặt tay, có gấp và cất vào tủ không.
• Nhà có trẻ nhỏ, người già, hay thú nuôi không.

Danh sách này cũng chính là thứ bạn đọc cho người ta nghe qua điện thoại. Ai nghe xong nói “việc gì em cũng làm được” mà không hỏi lại câu nào thường là người chưa hình dung ra khối lượng việc.

Bước 2 — Gọi và hỏi đúng mấy câu quan trọng

Cuộc gọi đầu tiên nên ngắn, mục tiêu chỉ là loại bớt. Bốn câu đáng hỏi nhất:

1. Chị đang nhận việc ở khu vực nào, đi lại từ chỗ chị đến nhà tôi mất bao lâu? Người ở quá xa thường bỏ việc sau vài tuần vì tiền và thời gian đi lại.
2. Chị nhận làm những việc gì, việc gì chị không nhận? Câu này quan trọng hơn câu “chị làm được gì”.
3. Chị đang làm cho mấy nhà rồi, còn trống buổi nào? Người kín lịch khó đổi giờ khi bạn có việc đột xuất.
4. Chị có mang dụng cụ, hóa chất theo không hay dùng đồ của nhà? Với dọn dẹp tổng vệ sinh, đây là khác biệt lớn.

Trên trang này, phần “Người này tự giới thiệu” trong mỗi hồ sơ là nguyên văn lời họ viết trong bài đăng gốc — đọc trước khi gọi sẽ tiết kiệm được vài câu hỏi. Xem thêm danh sách giúp việc theo giờ.

Bước 3 — Buổi làm thử, và bạn phải có mặt

Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước hay bị bỏ qua nhất. Buổi đầu tiên, hãy sắp xếp để có người nhà ở đó suốt buổi. Không phải để giám sát, mà vì ba lý do thực tế:

• Bạn chỉ được đúng chỗ để đồ, chỗ ổ cắm, loại sàn nào không được dùng nước, đồ nào dễ vỡ.
• Bạn đo được thực tế một buổi làm hết bao lâu, để chốt số giờ cho những buổi sau.
• Bạn quan sát được cách làm việc — thứ mà mười cuộc điện thoại cũng không cho biết.

Đừng giao chìa khóa nhà ngay buổi đầu. Chuyện này nghe hiển nhiên nhưng lại là sai lầm phổ biến nhất khi thuê gấp.

Bước 4 — Chốt lịch và thống nhất trước những tình huống hay xảy ra

Sau buổi làm thử, thống nhất rõ ràng vài điều mà nếu không nói trước thì kiểu gì cũng thành mâu thuẫn:

• Lịch cố định: thứ mấy, mấy giờ, mỗi buổi bao nhiêu tiếng.
• Cách tính khi phát sinh việc ngoài danh sách (nhà có khách, tổng vệ sinh cuối năm).
• Báo nghỉ trước bao lâu — cả hai chiều, chủ nhà bận đi vắng cũng phải báo.
• Kỳ trả lương: theo buổi, theo tuần hay theo tháng, trả bằng tiền mặt hay chuyển khoản.
• Đền bù khi làm vỡ/hỏng đồ. Nói trước một câu ngắn gọn dễ hơn nhiều so với tranh cãi lúc đã xảy ra.

Với người làm dài hạn, nên viết những điều trên ra giấy — xem cách viết thỏa thuận công việc.

Câu hỏi thường gặp

Nên thuê giúp việc theo giờ hay theo tháng?

Theo giờ phù hợp khi nhà ít người, việc chủ yếu là dọn dẹp và bạn ở nhà phần lớn thời gian. Theo tháng (ở lại hoặc sáng đi tối về) phù hợp khi nhà có trẻ nhỏ, người già cần trông nom liên tục, hoặc khối lượng việc đủ kín ngày. Xem thêm bài so sánh các hình thức giúp việc.

Buổi làm thử có phải trả tiền không?

Có. Buổi làm thử là một buổi làm việc thật, người ta đã bỏ công và thời gian đi lại. Trả đủ cho buổi đó kể cả khi bạn quyết định không thuê tiếp — đây là chuyện sòng phẳng cơ bản và cũng là cách giữ uy tín để lần sau dễ tìm người.

Làm sao biết một buổi cần bao nhiêu tiếng?

Không có công thức chung vì phụ thuộc diện tích, số người trong nhà và mức độ bừa bộn sẵn có. Cách chắc chắn nhất là đo trong buổi làm thử: giao đúng danh sách việc bạn đã liệt kê và xem thực tế hết bao lâu, rồi lấy đó làm chuẩn.